Stres Azaltma ve İyi Olma Stratejileri
Stres Azaltma ve İyi Olma Stratejileri
Stres, hayatımızın kaçınılmaz bir parçasıdır ve stresle başa çıkmak için etkili stratejiler kullanmak, zihinsel ve bedensel sağlığımızı korumak için gereklidir.
Bu yazımda, stresin tanımını, nedenlerini, olumlu ve olumsuz etkilerini anlatacağım. Ayrıca, stresle baş etmek için en etkili 10 öz bakım stratejisini paylaşacağım. Bu stratejileri uygulayarak, stres seviyenizi azaltabilir ve daha iyi hissedebilirsiniz.
Stres Nedir?
Stres, içerdeki ve dışardaki çeşitli uyaranlara karşı vücudumuzun verdiği otomatik tepkidir. Yani stres, üzerimizde hissettiğimiz baskı ve gerginlik durumudur. Aynı zamanda uyum sağlanması veya tepki verilmesi gerekli olan herhangi bir durumda vücudumuzun gösterdiği doğal bir reaksiyondur.
Tehlikeli olarak görülen bu durum gerçek bir olay olabileceği gibi zihninizin tehlikeli olarak algıladığı bir durum da olabilir. Stres tepkisi, kendinizi korumak adına ortaya çıkar fakat yoğunluğu çok fazla arttığında yaşam kalitenizi bozabilir.
Stresin Nedenleri Nelerdir?
Gündelik hayat içerisinde aile, okul ve iş ortamında yaşadığımız pek çok olay stres kaynağı haline gelebilir. Bedensel, duygusal ve düşünce düzeyinde meydana gelebilen stres, sadece olumsuz olaylar karşısında ortaya çıkmaz. İş veya şehir değişikliği, sınav öncesi ders çalışma gibi uyum gerektiren herhangi durumda da gözlenebilir.
Bu tür etkenler tehdit edici olduğunda bünyemiz kendini korumaya çalışır. Kendini savunmaya geçer. Kişi böyle durumlarda farkında olmadan ya savaşmayı ya da kaçmayı tercih eder. Aslında iş, arkadaşlar, aile, hastalık, yabancı ortam gibi dış uyaranlar tek başlarına stres kaynağı değildir. Onları stresli yapan şey olayları yorumlama şekli ve verilen tepkilerdir.
İnsanlar aynı olaylara aynı tepkiyi vermez. Buradaki farklılığın nedeni, kişi ile karşılaşılan durum arasındaki etkileşimin niteliğidir. Dolayısıyla stresin kaynağı da stres ile başa çıkma yolları da kişiye göre değişiklik gösterebilir.
Stres Her Zaman Zararlı Mıdır?
Stres her zaman zararlı değildir. Hatta hafif şiddetteki stres size enerji veren, sizin harekete geçmenize yardımcı olan ve kendinizi geliştirmenizi sağlayan bir etken olabilir. Olumlu stres hoşa giden durumların getirdiği zorluklardan kaynaklanır. Olumlu stres örnekleri olarak; yeni bir işe başlamak, karşı cinsle yeni bir ilişkiye başlamak, öğrenciyken sınavlara hazırlanmak verilebilir.
Bu gibi durumların meydana getirdiği olumlu stresle baş etmek kendimize olan güveni arttırır. Bizi olgunlaştırır. Elde ettiğimiz bu kazanımlar stresin hayatımıza olumlu katkılarıdır.
Ancak stres seviyesi çok yükseldiğinde veya uzun süre devam ettiğinde, olumsuz stres olarak adlandırılan bir durum ortaya çıkar. Olumsuz stres, hoşa gitmeyen durumların getirdiği zorluklardan kaynaklanır. Olumsuz stres örnekleri olarak; işsizlik, ayrılık, hastalık, yas verilebilir.
Bu gibi durumların meydana getirdiği olumsuz stresle baş etmek zorlaşır. Bizi yıpratır. Yaşadığımız bu kayıplar stresin hayatımızdan çaldıklarıdır.
Stresin Olumsuz Etkileri Nelerdir?
Stres, vücudumuzda ve zihnimizde pek çok olumsuz etkiye neden olabilir. Stresin olumsuz etkileri şunlardır:
Bağışıklık sisteminin zayıflaması ve hastalıklara daha yatkın hale gelme
Kalp-damar sisteminde bozulmalar ve kalp krizi riskinin artması
Sindirim sisteminde problemler ve mide ülseri, gastrit, kabızlık gibi rahatsızlıkların ortaya çıkması
Kas-iskelet sisteminde ağrılar ve kas gerginliği, baş ağrısı, boyun tutulması gibi sorunların yaşanması
Cinsel işlev bozuklukları ve iktidarsızlık, kısırlık, adet düzensizliği gibi problemlerin görülmesi
Uyku bozuklukları ve uykusuzluk, aşırı uyuma, kabus görme gibi durumların ortaya çıkması
Duygudurum bozuklukları ve depresyon, anksiyete, panik atak gibi psikolojik rahatsızlıkların gelişmesi
Davranışsal değişiklikler ve sinirlilik, agresiflik, sabırsızlık, alkol veya madde kullanımı gibi sorunların yaşanması
Stresle Baş Etmenin En Etkili 10 Öz Bakım Stratejisi
Stresle baş etmek için pek çok yöntem vardır. Ancak bunlar arasında en etkili olanlar öz bakım stratejileridir. Öz bakım stratejileri, kendimize iyi bakmak ve kendimizi rahatlatmak için yaptığımız aktivitelerdir. İşte stresle baş etmenin en etkili 10 öz bakım stratejisi:
Yeterince Uyuyun: Uyku, vücudumuzun ve zihnimizin yenilenmesini sağlar. Yeterli uyku, stresin olumsuz etkilerini azaltır ve enerji seviyelerimizi yükseltir. Günde ortalama 7-8 saat uyumaya çalışın. Uykuya dalmakta veya uyku kalitenizi arttırmakta zorlanıyorsanız, uyku hijyeni kurallarına uyun. Bunlar; düzenli bir uyku rutini oluşturmak, uyku ortamını sessiz ve karanlık tutmak, uykudan önce kafein veya alkol almamak, elektronik cihazları kullanmamak gibi basit ama etkili kurallardır.
Doğru Beslenmenin Korunması: Dengeleyici ve besleyici bir diyet, stresle başa çıkmakta önemlidir. Fast food ve işlenmiş gıdalardan uzak durmak, enerji seviyelerimizi yüksek ve stres seviyelerimizi düşük tutar. Meyve, sebze, tam tahıl, kuruyemiş, bal gibi besinleri tüketebiliriz.
Fiziksel Aktivite Yapın: Fiziksel aktivite, stresin en iyi ilaçlarından biridir. Egzersiz yapmak, vücudumuzda endorfin adı verilen mutluluk hormonunun salgılanmasını sağlar. Bu hormon, stresi azaltır, ruh halimizi iyileştirir ve bizi rahatlatır. Haftada en az 3-4 gün, 30 dakika kadar orta şiddette bir egzersiz yapmaya çalışın. Yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme gibi aktiviteleri tercih edebilirsiniz.
Hobilerinize Zaman Ayırın: Hobileriniz, size keyif veren ve kendinizi ifade etmenizi sağlayan aktivitelerdir. Hobilerinizle ilgilenmek, stresi unutmanıza ve zihninizi boşaltmanıza yardımcı olur. Resim yapmak, müzik dinlemek, kitap okumak, bahçe işleri yapmak gibi hobilerinize düzenli olarak zaman ayırın.
Sosyal Destek Alın: Sosyal destek, stresle baş etmede önemli bir faktördür. Sevdiklerinizle konuşmak, onlardan tavsiye veya yardım istemek, onlarla vakit geçirmek, stresinizi paylaşmanızı ve hafifletmeniz sağlar. Aileniz, arkadaşlarınız, meslektaşlarınız veya profesyonel bir destek grubu ile iletişim halinde olun.
Nefes Egzersizleri Yapın: Nefes egzersizleri, stresi azaltmanın en basit ve etkili yollarından biridir. Derin nefes almak, vücudumuzu sakinleştirir ve oksijen seviyemizi arttırır. Stresli hissettiğinizde veya stresli bir durumla karşılaştığınızda, yavaş yavaş burundan nefes alın ve ağızdan nefes verin. Bu şekilde 10 kez tekrarlayın.
Meditasyon Yapın: Meditasyon, zihnimizi dinginleştiren ve odaklanmamızı sağlayan bir tekniktir. Meditasyon yapmak, stresi azaltır, duygularımızı kontrol etmemize yardımcı olur ve bize iç huzuru verir. Günde 10-15 dakika meditasyon yapmaya çalışın. Bunun için sessiz ve rahat bir ortam seçin. Gözlerinizi kapatın ve nefesinize odaklanın. Zihninizdeki düşünceleri yargılamadan bırakın.
Olumlu Düşünün: Olumlu düşünmek, stresle baş etmenin önemli bir parçasıdır. Olumlu düşünmek, olaylara farklı bir açıdan bakmamızı ve çözüm odaklı olmamızı sağlar. Stresli bir durumla karşılaştığınızda, kendinize olumlu cümleler söyleyin. Örneğin; “Bu durumu aşabilirim.”, “Her şey daha iyi olacak.”, “Kendime güveniyorum.” gibi cümleler kullanın.
Kendinize Ödül Verin: Kendinize ödül vermek, stresle baş etmenin eğlenceli bir yoludur. Kendinize ödül vermek, motivasyonunuzu arttırır, kendinize değer vermenizi sağlar ve stresi azaltır. Başarılarınızı kutlayın ve kendinizi sevindirecek şeyler yapın. Örneğin; sevdiğiniz bir yemeği yiyin, yeni bir kıyafet alın, sevdiğiniz bir filmi izleyin gibi aktiviteleri yapın.
Hayır Diyebilin: Hayır diyebilmek, stresle baş etmenin en zor ama en gerekli stratejilerinden biridir. Hayır diyebilmek, sınırlarımızı belirlememiz ve kendimizi korumamız anlamına gelir. Sizi strese sokan veya yapmak istemediğiniz şeyleri reddetmeyi öğrenin. Bunu yaparken kibar ve net olun. Örneğin; “Bu teklif için teşekkür ederim ama kabul edemeyeceğim.”, “Bu konuda sana yardımcı olmak isterdim ama şu anda çok yoğunum.” gibi cümleler kullanın.
Stres, hayatımızın bir parçasıdır ve stresle baş etmek için etkili stratejiler kullanmak önemlidir.Bu stratejileri uygulayarak, stres seviyenizi azaltabilir ve daha iyi hissedebilirsiniz.
Umarım bu blog yazısı sizin için faydalı olmuştur. Stresle baş etmek için kullandığınız başka stratejiler varsa, yorumlarda paylaşabilirsiniz. Sağlıklı ve mutlu kalın!
Yorumlar
Yorum Gönder